Η παρατεταμένη ξηρασία που πλήττει την Ιταλία έριξε τη στάθμη του Τίβερη σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αποκαλύπτοντας μεγάλα τμήματα μιας αρχαίας ρωμαϊκής γέφυρας που κανονικά βρίσκεται κάτω από το νερό. Πρόκειται για την αρχαία γέφυρα του Νέρωνα, γνωστή και ως Pons Neronianus, ηλικίας περίπου 2.000 ετών, η οποία ξαναήρθε στην επιφάνεια στο κέντρο της Ρώμης. Κάτοικοι και τουρίστες που κάνουν βόλτα με σκάφη στον ποταμό έχουν πλέον τη σπάνια ευκαιρία να δουν από κοντά τα απομεινάρια της αρχαίας κατασκευής.
Η στάθμη του Τίβερη στο μισό του φυσιολογικού
Σύμφωνα με τον συντονιστή Πολιτικής Προστασίας της Ρώμης, Τζοβάνι Τζιγκάντι, η παροχή του Τίβερη έχει υποχωρήσει κάτω από τα 80 κυβικά μέτρα νερού το δευτερόλεπτο, δηλαδή περίπου στο μισό του μέσου όρου για την εποχή. «Αντιμετωπίζουμε μια μεγάλη υδατική κρίση», δήλωσε ο ίδιος, επισημαίνοντας ότι, παρά τις σχετικά άφθονες βροχοπτώσεις του περασμένου χειμώνα, ακολούθησαν μεγάλες περίοδοι ξηρασίας που εξάντλησαν τα αποθέματα. Η κατάσταση αυτή έχει μετατρέψει τον ποταμό σε ένα ιδιότυπο παράθυρο προς το παρελθόν της πόλης, φέρνοντας στο φως κατασκευές που παραμένουν κρυμμένες για δεκαετίες.
Τα απομεινάρια της γέφυρας είναι καλύτερα ορατά από τη Γέφυρα των Αγγέλων (Ponte Sant’Angelo), η οποία οδηγεί στο Καστέλ Σαντ’Άντζελο, κοντά στο Βατικανό. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η αρχαία κατασκευή βρίσκεται σχεδόν εξ ολοκλήρου κάτω από το νερό, όμως τώρα μεγάλα τμήματα των πέτρινων θεμελίων της έχουν αποκαλυφθεί πλήρως, δίνοντας μια σπάνια εικόνα της μηχανικής της αρχαιότητας.
Η ιστορία της γέφυρας του Νέρωνα
Η κατασκευή είναι γνωστή ως γέφυρα του Νέρωνα, αν και οι ιστορικές αναφορές δείχνουν ότι κτίστηκε πιθανότατα επί αυτοκράτορα Καλιγούλα, γύρω στο 39 μ.Χ., ως ένα είδος μνημείου θριάμβου. Πήρε ωστόσο το όνομά της από τον Νέρωνα, ανιψιό του Καλιγούλα, ο οποίος κυβέρνησε από το 54 έως το 68 μ.Χ. και φέρεται να συνέδεσε το όνομά του με αρκετές αρχαίες κατασκευές της εποχής. Η γέφυρα είχε ιδιαίτερη σημασία για την αρχαία Ρώμη, καθώς συνέδεε την περιοχή του Campus Martius με την απέναντι όχθη του ποταμού.
Στην περιοχή του αρχαίου Campus Martius βρίσκονται σήμερα ορισμένα από τα πιο γνωστά σημεία της πόλης, όπως η Piazza del Popolo, η περιοχή γύρω από τα Ισπανικά Σκαλιά και οι εμπορικοί δρόμοι κοντά στη Via Condotti. Η απέναντι όχθη συνδεόταν με το σημείο όπου βρισκόταν το Circus του Νέρωνα, κοντά στο σημείο όπου, σύμφωνα με την παράδοση, μαρτύρησε ο Απόστολος Πέτρος και όπου σήμερα βρίσκονται η Βασιλική του Αγίου Πέτρου και το Βατικανό.
Δεύτερη φορά που αποκαλύπτεται μέσα σε λίγα χρόνια
Δεν είναι η πρώτη φορά που η ξηρασία φέρνει στην επιφάνεια τη γέφυρα. Η προηγούμενη φορά που σημαντικά τμήματά της είχαν γίνει ορατά ήταν το 2022, όταν η Ρώμη είχε βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με σοβαρή ξηρασία. Η επανάληψη του φαινομένου μέσα σε λίγα χρόνια δείχνει πόσο συχνά πλέον τα επίπεδα του Τίβερη πέφτουν κάτω από τον φυσιολογικό μέσο όρο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Για τους αρχαιολόγους, η συγκυρία αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν τμήματα της αρχαίας γέφυρας που κανονικά δεν είναι προσβάσιμα, καθώς παραμένουν βυθισμένα κάτω από τα νερά του ποταμού. Η αποκάλυψη της κατασκευής προσελκύει πλέον κατοίκους και επισκέπτες που σταματούν στις όχθες του Τίβερη ή περνούν με σκάφη από το σημείο, για να δουν από κοντά ένα κομμάτι της αρχαίας Ρώμης που σπάνια βλέπει το φως της ημέρας.
