Η Διώρυγα του Παναμά μπαίνει σε καθεστώς περιορισμένων διελεύσεων από τον Σεπτέμβριο, καθώς το φαινόμενο Ελ Νίνιο έχει μειώσει δραστικά τις βροχοπτώσεις στην περιοχή. Η Αρχή της Διώρυγας του Παναμά ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των πλοίων που θα επιτρέπεται να διασχίζουν καθημερινά τη θαλάσσια οδό θα μειωθεί σταδιακά. Από τη Διώρυγα, μήκους 80 χιλιομέτρων, διέρχεται περίπου το 5% του συνολικού όγκου των εμπορευμάτων που μεταφέρονται διά θαλάσσης σε παγκόσμιο επίπεδο. Η απόφαση αναμένεται να επηρεάσει άμεσα το παγκόσμιο εμπόριο, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να είναι οι κυριότεροι χρήστες της διώρυγας.
Σταδιακή μείωση των διελεύσεων από τον Σεπτέμβριο
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Αρχής της Διώρυγας του Παναμά, από τις 3 Σεπτεμβρίου ο αριθμός των ημερήσιων διελεύσεων θα μειωθεί από τα 36 στα 34 πλοία παντός τύπου. Η μείωση δεν σταματά εκεί, καθώς από τις 15 Σεπτεμβρίου το όριο θα περιοριστεί περαιτέρω στα 32 πλοία ημερησίως. Η ACP εξήγησε ότι το μέτρο κρίθηκε αναγκαίο λόγω των χαμηλότερων βροχοπτώσεων από ό,τι προβλεπόταν στην υδρογραφική λεκάνη της διώρυγας, τονίζοντας πως θα απαιτηθούν επιπρόσθετα μέτρα για να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη λειτουργία της.
Η λειτουργία της Διώρυγας στηρίζεται στο νερό της βροχής που συγκεντρώνεται στις τεχνητές λίμνες Γατούν και Αλαχουέλα. Τα επίπεδα των δύο λιμνών έχουν υποχωρήσει σημαντικά εξαιτίας των συνεπειών του Ελ Νίνιο, γεγονός που οδήγησε την ACP να θέσει σε εφαρμογή, ήδη από νωρίτερα φέτος, πρόσθετα μέτρα εξοικονόμησης, όπως τη μείωση της άντλησης νερού από τα πλοία που διέρχονται. Δεν είναι η πρώτη φορά που το φαινόμενο πλήττει τη λειτουργία της διώρυγας: το 2023, το Ελ Νίνιο είχε αναγκάσει τον φορέα διαχείρισης να περιορίσει τις ημερήσιες διελεύσεις από τις 38 στις 22, καθώς τα αποθέματα νερού στις λίμνες είχαν φτάσει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.
Τι είναι το Ελ Νίνιο και γιατί ανησυχεί τους ειδικούς
Το Ελ Νίνιο είναι φυσικό κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια, όταν τα νερά στην επιφάνεια του κεντρικού και ανατολικού Ειρηνικού Ωκεανού, στο ύψος του ισημερινού, θερμαίνονται πάνω από τα συνηθισμένα επίπεδα. Η αύξηση της θερμοκρασίας προκαλεί για μήνες σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των ανέμων, των ατμοσφαιρικών πιέσεων και των βροχοπτώσεων σε παγκόσμια κλίμακα. Φέτος, τα περισσότερα μετεωρολογικά μοντέλα συγκλίνουν στο ότι το φαινόμενο θα είναι εξαιρετικά ισχυρό, ενδεχομένως το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ, γεγονός που αυξάνει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις του σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι συνέπειες του φαινομένου δεν περιορίζονται στον Παναμά. Βορειότερα, στην Ονδούρα, η κυβέρνηση της χώρας έθεσε σχεδόν το 80% της επικράτειας σε κατάσταση συναγερμού, με την πρωτεύουσα Τεγκουσιγκάλπα να συμπεριλαμβάνεται στις περιοχές που επηρεάζονται από την ξηρασία που προκαλεί το Ελ Νίνιο. Η κατάσταση αυτή καταδεικνύει το εύρος των επιπτώσεων του φαινομένου στην κεντρική Αμερική, πέρα από τον αντίκτυπο στη ναυτιλιακή κίνηση της διώρυγας.
Επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο
Η μείωση των διελεύσεων στη Διώρυγα του Παναμά αναμένεται να επηρεάσει τη ροή του παγκόσμιου εμπορίου, δεδομένου ότι η θαλάσσια οδός διαχειρίζεται το 5% του όγκου των εμπορευμάτων που μεταφέρονται διά θαλάσσης παγκοσμίως. Οι ΗΠΑ και η Κίνα, ως οι κυριότεροι χρήστες της διώρυγας, αναμένεται να αισθανθούν πρώτες τις συνέπειες του περιορισμού. Η Αρχή της Διώρυγας του Παναμά δεν έχει διευκρινίσει αν θα ακολουθήσουν περαιτέρω μειώσεις μετά τις 15 Σεπτεμβρίου, ωστόσο το προηγούμενο του 2023 δείχνει ότι τα μέτρα μπορεί να γίνουν ακόμη πιο αυστηρά, εφόσον το φαινόμενο Ελ Νίνιο ενταθεί.
