Στο επίκεντρο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή βρέθηκαν οι ισραηλινές επιδρομές στη Συρία, τις οποίες ο πρέσβης του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες, Γεχιέλ Λάιτερ, συνέδεσε άμεσα με σχέδια της Τουρκίας για ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στη γειτονική χώρα. Σε συνέντευξή του στην «Jerusalem Post», ο Ισραηλινός διπλωμάτης υποστήριξε ότι το Τελ Αβίβ δεν επιδιώκει ένοπλη αντιπαράθεση ούτε με την Άγκυρα ούτε με τη Δαμασκό. Ωστόσο, όπως ανέφερε, η κατάσταση οδήγησε σε υπέρβαση μιας «κόκκινης γραμμής». Οι δηλώσεις του έρχονται λίγες ημέρες μετά τα ισραηλινά χτυπήματα στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, κοντά στο Χαλέπι, ενώ η Τουρκία και η Συρία έσπευσαν να διαψεύσουν τους σχετικούς ισχυρισμούς.
Τι έγιναν οι επιδρομές στη Συρία
Σύμφωνα με τον Γεχιέλ Λάιτερ, οι ισραηλινές υπηρεσίες είχαν στη διάθεσή τους πληροφορίες που παρέπεμπαν σε πρόθεση της Άγκυρας να διευρύνει το στρατιωτικό της αποτύπωμα εντός της Συρίας. Ο ίδιος χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «κατάφωρη τουρκική παραβίαση» και υποστήριξε ότι αυτή ακριβώς η εκτίμηση οδήγησε στην επιχείρηση της Τρίτης. Την ημέρα εκείνη, ισραηλινές δυνάμεις έπληξαν την αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, κοντά στο Χαλέπι, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές στους διαδρόμους που χρησιμοποιούνται για την απογείωση και την προσγείωση αεροσκαφών.
Ο Ισραηλινός πρέσβης ισχυρίστηκε ότι το χτύπημα πραγματοποιήθηκε πριν προλάβουν να φτάσουν τουρκικές δυνάμεις στη συγκεκριμένη βάση, συνδέοντας έτσι άμεσα την επιλογή του στόχου με τις πληροφορίες που, κατά τον ίδιο, είχε συγκεντρώσει το Ισραήλ για επικείμενη τουρκική στρατιωτική ανάπτυξη στην περιοχή. Παράλληλα, ο Λάιτερ αναφέρθηκε σε συνεννόηση ανάμεσα στο Ισραήλ και τη συριακή κυβέρνηση με στόχο τον περιορισμό περαιτέρω τουρκικής στρατιωτικής επέκτασης στο συριακό έδαφος.
Όπως υποστήριξε ο ίδιος, το ζήτημα αυτό είχε συζητηθεί ήδη τον Ιανουάριο στο Παρίσι, σε συνάντηση στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι και των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι τοποθετήσεις του Ισραηλινού διπλωμάτη έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η τουρκική στρατιωτική δραστηριότητα στη Συρία παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία στις περιφερειακές ισορροπίες, με το Ισραήλ να παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση της Άγκυρας στην περιοχή.
Αντιδράσεις και διπλωματικό πλαίσιο
Διαφορετική εικόνα παρουσίασε το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, το οποίο διέψευσε κατηγορηματικά ότι υπάρχει τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς που διατύπωσε η ισραηλινή πλευρά. Η Άγκυρα ζήτησε παράλληλα από το Ισραήλ να σταματήσει άμεσα τα στρατιωτικά πλήγματα στο συριακό έδαφος και να ενεργεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα διαφωνίας προς το Τελ Αβίβ.
Θέση για το ζήτημα πήρε και η Δαμασκός. Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Ασάαντ αλ-Σαϊμπανί, δήλωσε ξεκάθαρα ότι η συριακή κυβέρνηση δεν προτίθεται να συναινέσει στην εγκατάσταση τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη χώρα. Η δήλωση αυτή ενισχύει την εικόνα ενός τριγώνου πιέσεων ανάμεσα σε Ισραήλ, Τουρκία και Συρία, με τη Δαμασκό να προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο ισχυρούς περιφερειακούς παίκτες.
Οι δηλώσεις του Λάιτερ αναδεικνύουν τον βαθμό ανησυχίας που επικρατεί στο Τελ Αβίβ σχετικά με τη μελλοντική στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη μεταπολεμική Συρία. Παρά τη διάψευση της Άγκυρας, το επεισόδιο στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ ανέδειξε πόσο εύθραυστες παραμένουν οι ισορροπίες στην περιοχή, με κάθε πλευρά να επιδιώκει να προστατεύσει τα δικά της στρατηγικά συμφέροντα χωρίς ωστόσο να θέλει να οδηγηθεί σε ανοιχτή σύγκρουση.
