Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη έφερε στο φως ένα ολόκληρο εμπορικό συγκρότημα στο Ραμάτ Γκαν του Ισραήλ, ηλικίας περίπου 1.300 ετών. Το εύρημα εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια σωστικής ανασκαφής πριν από την κατασκευή νέου τερματικού σταθμού λεωφορείων. Οι αρχαιολόγοι της Αρχής Αρχαιοτήτων του Ισραήλ ανακάλυψαν εργαστήρια, καταστήματα και εγκαταστάσεις που μαρτυρούν έντονη οικονομική δραστηριότητα κατά την πρώιμη ισλαμική περίοδο. Η ανακάλυψη ξάφνιασε ακόμη και τους ίδιους τους ερευνητές, καθώς κανείς δεν περίμενε ευρήματα τέτοιας κλίμακας.
Διαβάστε επίσης: Ο Ομάρ Ρίτσαρντς στη Θεσσαλονίκη για τη μεταγραφή στον Άρη
Ένα οργανωμένο εμπορικό κέντρο κάτω από το πάρκινγκ
Η ανασκαφή ξεκίνησε ως ένα συνηθισμένο έργο υποδομής στο πάρκινγκ του Σταδίου Γουίντερ, στο κέντρο του Ραμάτ Γκαν. Για αρκετούς μήνες, οι αρχαιολόγοι έσκαβαν συστηματικά τον χώρο, μέχρι που εντόπισαν τα θεμέλια ενός ολόκληρου βιομηχανικού και εμπορικού συγκροτήματος. Το συγκρότημα χρονολογείται στον 7ο και 8ο αιώνα μ.Χ. και τοποθετείται στην εποχή του Χαλιφάτου των Ομεϋαδών, ενώ φαίνεται πως συνέχισε να λειτουργεί και επί Αββασιδών. Ανάμεσα στα ευρήματα ξεχωρίζουν δρόμοι που τέμνονται σε ορθές γωνίες, πλαισιωμένοι από δωμάτια τα οποία λειτουργούσαν ως καταστήματα ή αποθήκες.
Μέσα στο συγκρότημα εντοπίστηκαν επίσης σοβατισμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και μεγάλοι κλίβανοι κεραμικής, γνωστοί ως καμίνια, που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή αγγείων. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ακόμη κατασκευές που πιθανότατα προορίζονταν για την επεξεργασία ή την αποθήκευση υγρών, χωρίς ωστόσο να έχουν προσδιορίσει ακόμη τι ακριβώς παραγόταν σε αυτές. Η αυστηρή γεωμετρική οργάνωση του χώρου, με τους ευθύγραμμους δρόμους και τη διάταξη των κτιρίων, οδήγησε τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο εκπονήθηκε από μηχανικούς και πιθανότατα με κρατική εμπλοκή.
Οι δηλώσεις των αρχαιολόγων και η ιστορική σημασία
Ο Γιοάβ Αρμπέλ, ένας από τους δύο διευθυντές της ανασκαφής, μαζί με τον Λιόρ Ράουχμπεργκερ, περιέγραψε την ανακάλυψη ως εντελώς απρόσμενη. «Περιμέναμε να βρούμε αρχαιολογικά ευρήματα, αλλά όχι ένα ολόκληρο εμπορικό και βιομηχανικό συγκρότημα του 7ου και 8ου αιώνα μ.Χ.», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος τόνισε πως η οργάνωση του χώρου δείχνει καθαρά τη συμμετοχή ειδικών μηχανικών στον σχεδιασμό, κάτι που παραπέμπει σε κεντρικό σχεδιασμό της εποχής. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το εύρημα προσφέρει σπάνιες πληροφορίες για τις οικονομικές δραστηριότητες των Ομεϋαδών και των Αββασιδών στην περιοχή.
Οι επιστήμονες εκτιμούν πως η συγκεκριμένη εμπορική συνοικία λειτούργησε αδιάλειπτα για περίπου 150 χρόνια, πριν εγκαταλειφθεί κατά το δεύτερο μισό του 9ου αιώνα μ.Χ. Οι λόγοι της εγκατάλειψης παραμένουν άγνωστοι, κάτι που προσθέτει ένα επιπλέον στοιχείο μυστηρίου στην υπόθεση. Ωστόσο, ο χώρος δεν έμεινε ερημωμένος για πάντα.
Τι δείχνουν τα επόμενα στάδια της έρευνας
Σύμφωνα με τον Αρμπέλ, κατά τη διάρκεια της περιόδου των Φατιμιδών ο χώρος απέκτησε ξανά κατοίκους, αλλά με διαφορετικό χαρακτήρα. Στη θέση του παλιού εμπορικού κέντρου κατασκευάστηκαν οικιακά κτίρια και παραδοσιακοί φούρνοι, γνωστοί ως ταμπούν, γεγονός που δείχνει μια μετάβαση από την εμπορική στην οικιστική χρήση της περιοχής. Παράλληλα, τα αποτελέσματα της χρονολόγησης με τη μέθοδο του ραδιοάνθρακα δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί, κάτι που αναμένεται να δώσει ακριβέστερη εικόνα για τα χρονικά όρια λειτουργίας του συγκροτήματος.
Οι αρχαιολόγοι έχουν αποκαλύψει μέχρι στιγμής μόνο ένα τμήμα του συνολικού συγκροτήματος, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για το πραγματικό μέγεθος και τον πλήρη σκοπό της κατασκευής. Η συνέχιση των ανασκαφών στο Ραμάτ Γκαν αναμένεται να προσφέρει περισσότερα στοιχεία για τη ζωή και την οικονομία της περιοχής κατά την πρώιμη ισλαμική περίοδο. Το εύρημα προστίθεται σε μια σειρά ανακαλύψεων που φωτίζουν την καθημερινή ζωή στην περιοχή κατά τους πρώτους αιώνες της ισλαμικής κυριαρχίας, όταν το εμπόριο και η βιοτεχνία γνώριζαν σημαντική άνθηση.
