Ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι βρέθηκε στο επίκεντρο σάλου έπειτα από τις νέες δηλώσεις Μιλέι για την άμβλωση, τις οποίες εξαπέλυσε χθες Πέμπτη, 20 Αυγούστου 2026, σε επιχειρηματική εκδήλωση στο Μπουένος Άιρες. Ο ακραίος φιλελεύθερος αρχηγός του κράτους, γνωστός πολέμιος της νόμιμης διακοπής της κύησης, χαρακτήρισε «τρέλα» το κίνημα υπέρ του δικαιώματος επιλογής των γυναικών. Υποστήριξε μάλιστα πως η οικονομία της Αργεντινής «πληρώνει πολύ ακριβά» τη νομιμοποίηση της άμβλωσης, τόσο σε όρους ανάπτυξης όσο και σε όρους συνταξιοδοτικού συστήματος. Οι δηλώσεις του προκάλεσαν άμεσες αντιδράσεις σε μια χώρα όπου η άμβλωση αποποινικοποιήθηκε, υπό προϋποθέσεις, μόλις τον Ιανουάριο του 2021.
Οι δηλώσεις που προκάλεσαν σάλο
«Πληρώνουμε πολύ ακριβά αυτή την τρέλα με τα πράσινα φουλαράκια», είπε χαρακτηριστικά ο Χαβιέρ Μιλέι κατά τη διάρκεια της ομιλίας του. Τα «πράσινα φουλάρια» στα οποία αναφέρθηκε αποτέλεσαν το σύμβολο του αγώνα των γυναικών στην Αργεντινή για το δικαίωμα στην άμβλωση, ένα κίνημα που οδήγησε τελικά στην αποποινικοποίησή της. Ο πρόεδρος συνέδεσε τις δηλώσεις Μιλέι για την άμβλωση με το δημογραφικό ζήτημα της χώρας, υποστηρίζοντας ότι «η Αργεντινή δεν φτάνει στα επίπεδα αύξησης του πληθυσμού και της γεννητικότητας που θα επέτρεπαν τη δημογραφική αναπλήρωση».
Σε ακόμη πιο αιχμηρό σχόλιο, ο Μιλέι κατήγγειλε αυτό που ονόμασε «πάθος για τις δολοφονίες παιδιών μέσα στη μήτρα της μητέρας», τονίζοντας πως το φαινόμενο κοστίζει «σε όρους ανάπτυξης και συστήματος συντάξεων» αλλά και σε «ανθρώπινο κεφάλαιο». Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονταν σε μια μακροσκελή ομιλία, στο μεγαλύτερο μέρος της οποίας ο αρχηγός του κράτους επιδόθηκε σε αυτοεξύμνηση της οικονομικής του πολιτικής. Ο Μιλέι, στην εξουσία από τον Δεκέμβριο του 2023, δεν έχει κρύψει ποτέ την εχθρότητά του απέναντι στην άμβλωση, την οποία στο παρελθόν είχε χαρακτηρίσει «δολοφονία με επιβαρυντικές περιστάσεις».
Το πολιτικό παρασκήνιο και οι αντιδράσεις
Παρά τη σκληρή ρητορική του, ο Μιλέι είχε αποφύγει κατά την προεκλογική εκστρατεία του το 2023 να αναφερθεί σε ενδεχόμενο δημοψήφισμα για την κατάργηση της νόμιμης άμβλωσης, ούτε ανέλαβε από τότε καμία πρωτοβουλία στο θέμα. Το 2024, βουλεύτρια του κόμματός του είχε καταθέσει σχέδιο νόμου για την αναίρεση του δικαιώματος, το οποίο ωστόσο έμεινε νεκρό γράμμα. Η προεδρία είχε τότε σπεύσει να διευκρινίσει ότι η πρωτοβουλία δεν είχε καμία σχέση με την εκτελεστική εξουσία και ότι το ζήτημα δεν βρισκόταν «στην ατζέντα» του προέδρου.
Μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν κατηγορήσει επανειλημμένα την κυβέρνηση Μιλέι ότι, στο όνομα της δημοσιονομικής λιτότητας, περιόρισε τους προϋπολογισμούς για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, δημιουργώντας εμπόδια στην πρόσβαση στη νόμιμη άμβλωση παρότι το νομικό πλαίσιο παραμένει αναλλοίωτο. Οι νέες δηλώσεις Μιλέι για την άμβλωση έρχονται μάλιστα λίγο καιρό μετά από έκθεση του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό (UNFPA), η οποία κατέγραψε σημαντική δημογραφική μεταμόρφωση στην Αργεντινή. Σύμφωνα με την έκθεση, η γονιμότητα υποχώρησε σε 1,2 γεννήσεις ανά γυναίκα το 2024, πολύ κάτω από το όριο του 2,1 που θεωρείται απαραίτητο για την αναπλήρωση του πληθυσμού.
Το UNFPA επεσήμανε πάντως ότι η δημογραφική πτώση οφείλεται κυρίως σε οικονομικούς παράγοντες — εισόδημα, απασχόληση, στέγη — οι οποίοι αποτελούν τον σημαντικότερο ανασταλτικό παράγοντα στο 62% των περιπτώσεων ζευγαριών που αποφασίζουν να μην αποκτήσουν παιδιά. Το εύρημα αυτό έρχεται σε αντίθεση με την επιχειρηματολογία του Μιλέι, ο οποίος απέδωσε τη δημογραφική συρρίκνωση στη νομιμότητα της άμβλωσης και όχι στις οικονομικές συνθήκες της χώρας.
