Ο Ύπατος Εκπρόσωπος του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, ζήτησε την υιοθέτηση αυστηρών κανόνων για την ασφάλεια παιδιών στο διαδίκτυο σε όλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η παρέμβασή του έρχεται μετά τη συμφωνία της Meta με τις αμερικανικές αρχές, η οποία προβλέπει αυστηρότερους περιορισμούς στη χρήση του Facebook και του Instagram από εφήβους. Η εταιρεία αποδέχθηκε να καταβάλει έως 17 δισεκατομμύρια δολάρια σε περίπου 50 Πολιτείες και εδάφη των ΗΠΑ. Το ζήτημα της ασφάλειας παιδιών στο διαδίκτυο βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο διεθνούς συζήτησης.
Διαβάστε επίσης: Οι Βρυξέλλες ζητούν μέτρα Meta και για την ΕΕ
Η συμφωνία της Meta και το ιστορικό ύψος αποζημιώσεων
Στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας, η Meta συμφώνησε να καταβάλει έως 17 δισεκατομμύρια δολάρια και να επιβάλει περιορισμούς στη χρήση του Instagram και του Facebook από ανηλίκους σε περίπου 50 Πολιτείες και εδάφη των ΗΠΑ. Η διευθέτηση αυτή συγκρίνεται από αναλυτές με την ιστορική συμφωνία που είχε επιβληθεί στις καπνοβιομηχανίες το 1998, λόγω του μεγέθους και της εμβέλειάς της.
Ξεχωριστά, το Τέξας ανακοίνωσε δική του συμφωνία με τη Meta, που προβλέπει καταβολή άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων και αντίστοιχους περιορισμούς για τους ανήλικους χρήστες. Με την προσθήκη αυτής της συμφωνίας, το συνολικό ποσό που καλείται να καταβάλει η εταιρεία ξεπερνά πλέον τα 18 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, η αμερικανική συμφωνία επιλύει μόνο το βαρύτερο κομμάτι μιας ευρύτερης δικαστικής διαμάχης, στην οποία όλα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατηγορούνται ότι συνέβαλαν σε κρίση ψυχικής υγείας ανάμεσα σε νεαρούς Αμερικανούς.
Οι θέσεις του ΟΗΕ και οι δέκα κατευθυντήριες γραμμές
Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X, ο Φόλκερ Τουρκ τόνισε ότι «τα παιδιά δεν θα πρέπει να περιμένουν μια προσφυγή στη δικαιοσύνη για να μπορέσουν να περιηγηθούν με πλήρη ασφάλεια στο διαδίκτυο». Ο ίδιος επισήμανε πως οι νέες διατάξεις που υιοθέτησε η Meta στις συγκεκριμένες Πολιτείες και εδάφη «είναι προς την κατεύθυνση» όσων απαιτούνται, καλώντας ταυτόχρονα για έναν σχεδιασμό με άξονα την ασφάλεια που να εφαρμόζεται σε ολόκληρο τον τεχνολογικό τομέα. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι «οι κυβερνήσεις πρέπει να αναλάβουν την πρωτοβουλία αντί να περιμένουν τα δικαστήρια και οι εταιρίες να αναλάβουν δράση».
Ήδη από τις 29 Μαΐου, ο Φόλκερ Τουρκ είχε δηλώσει ότι η διασφάλιση της ασφάλειας παιδιών στο διαδίκτυο αποτελεί προτεραιότητα. Κατά τον αξιωματούχο του ΟΗΕ, η εστίαση αποκλειστικά σε ηλικιακούς περιορισμούς δεν επηρεάζει τον σχεδιασμό και τους αλγόριθμους που καθιστούν τις πλατφόρμες επικίνδυνες για τους ανήλικους χρήστες. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τεχνολογικές εταιρείες πρέπει να ενσωματώνουν την ασφάλεια ήδη από τον σχεδιασμό, αντί να μεταθέτουν αυτή την ευθύνη στους γονείς και στα ίδια τα παιδιά. Το γραφείο του Ύπατου Εκπροσώπου δημοσίευσε δέκα κατευθυντήριες γραμμές για την ασφάλεια παιδιών στο διαδίκτυο, οι οποίες δίνουν έμφαση στη μέγιστη προστασία των δεδομένων των παιδιών εξ ορισμού και επισημαίνουν πως η «μικροστόχευση» ανηλίκων για εμπορικούς σκοπούς δεν θα πρέπει να επιτρέπεται.
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ε.Ε.
Πέρα από τις εξελίξεις στις ΗΠΑ, η Meta βρίσκεται υπό έρευνα και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για παρόμοια ζητήματα που αφορούν την προστασία ανηλίκων. Στις 10 Ιουλίου, η Κομισιόν είχε προειδοποιήσει τον αμερικανικό όμιλο ότι οφείλει να τροποποιήσει τις διεπαφές του Facebook και του Instagram, οι οποίες κρίθηκαν ιδιαίτερα «εθιστικές», υπό την απειλή επιβολής υψηλού προστίμου. Οι Βρυξέλλες κατηγορούν τον όμιλο του Μαρκ Ζάκερμπεργκ ότι δεν αξιολόγησε και δεν περιόρισε επαρκώς τους κινδύνους για τους χρήστες των πλατφορμών, ιδίως για ανηλίκους και ευάλωτους ενήλικες, λόγω λειτουργιών σχεδιασμένων να αυξάνουν τον χρόνο παραμονής στην εφαρμογή. Το ζήτημα της ασφάλειας παιδιών στο διαδίκτυο παραμένει, έτσι, ανοιχτό τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, με τον ΟΗΕ να πιέζει για ενιαίους κανόνες σε παγκόσμιο επίπεδο.
