Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μίλησε χθες Τετάρτη για «πολύ καλές» επαφές ΗΠΑ-Ιράν στο Κατάρ, όπου αντιπρόσωποι των δύο χωρών διεξήγαγαν έμμεσες και τεχνικές συνομιλίες στη Ντόχα. Οι συνομιλίες αφορούσαν το λεγόμενο «μνημόνιο συνεννόησης» και πραγματοποιήθηκαν έπειτα από ανταλλαγές πληγμάτων που απείλησαν την κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με το ιρανικό επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA, οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν με συμφωνία που επιτρέπει στην Τεχεράνη να αγοράσει αγαθά χρησιμοποιώντας μέρος των παγωμένων κεφαλαίων της στο Κατάρ.
Διαβάστε επίσης: Ολοκληρώθηκαν οι κρίσιμες συνομιλίες στη Ντόχα για το Ιράν
Οι επαφές ΗΠΑ-Ιράν στη Ντόχα και η συμφωνία για τα κεφάλαια
Η αστυνομία… όχι, εδώ αναφερόμαστε στη διπλωματία: τα δύο μέρη συμφώνησαν να δημιουργηθεί και να τεθεί σε λειτουργία, εντός της ίδιας ημέρας, ένας δίαυλος επικοινωνίας, ώστε να καταγράφονται και να αναφέρονται ενδεχόμενες παραβιάσεις της καταρχήν συμφωνίας. Η κίνηση αυτή έρχεται έπειτα από μία περίοδο έντασης, όταν ανταλλαγές πληγμάτων έθεσαν σε κίνδυνο την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός που ίσχυε στην περιοχή. Η βάση της σημερινής προσπάθειας είναι το κείμενο που υπέγραψαν οι πρόεδροι των δύο κρατών στις 17 Ιουνίου, έπειτα από μεσολάβηση κυρίως του Πακιστάν και του Κατάρ.
Από τότε, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη έχουν εισέλθει σε διαπραγματεύσεις που θεωρητικά θα διαρκέσουν 60 ημέρες, με δυνατότητα ανανέωσης, με στόχο να κλείσει μια συμφωνία που θα τερματίσει, με διάρκεια, τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Διπλωματική πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου επιβεβαίωσε ότι οι έμμεσες συνομιλίες στη Ντόχα βρίσκονταν σε εξέλιξη. Αξίζει να διευκρινιστεί πως οι βασικοί απεσταλμένοι του Τραμπ, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, δεν συμμετείχαν στις συγκεκριμένες επαφές. Οι δύο άνδρες είχαν ήδη συναντηθεί την προηγούμενη ημέρα, την Τρίτη, στην πρωτεύουσα του Κατάρ με τον πρωθυπουργό και επικεφαλής της διπλωματίας του εμιράτου, τον Μοχάμεντ μπιν Αμπντουραχμάν αλ Θάνι.
Οι δηλώσεις Τραμπ και η θέση της Τεχεράνης
Η ιρανική πλευρά διατηρεί επιφυλακτική στάση απέναντι στον χαρακτηρισμό των συνομιλιών, καθώς η Τεχεράνη αρνείται ότι υπήρξε οποιαδήποτε απευθείας διαπραγμάτευση με την αμερικανική πλευρά στη Ντόχα. Αυτό ωστόσο δεν εμπόδισε τον Ντόναλντ Τραμπ να εκφράσει δημόσια την ικανοποίησή του. «Η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωρά», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους στις ΗΠΑ, προσθέτοντας χαρακτηριστικά πως «τους πλήξανε πολύ καλά», αλλά «καταλαβαινόμαστε πολύ καλά» μεταξύ των δύο πλευρών.
Από την πλευρά του, ο ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί επιβεβαίωσε πως υπήρξε συμφωνία «ώστε στη βάση αναγκών» της χώρας, προϊόντα που ζητούνται να αποκτώνται και να τίθενται στη διάθεση του Ιράν, χωρίς ωστόσο να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες για τους μηχανισμούς εφαρμογής. Η δήλωση αυτή έρχεται να συμπληρώσει την ανακοίνωση του πρακτορείου IRNA για την αποδέσμευση κεφαλαίων, δείχνοντας πως η οικονομική διάσταση παραμένει κεντρικό στοιχείο της συνολικής συμφωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες.
Τι ακολουθεί για τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Παρά την υπογραφή της καταρχήν συμφωνίας, η οποία κατέβασε αισθητά την ένταση, σημαντικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο τριβής, όπως και το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, όπου η κίνηση των πλοίων μειώθηκε αισθητά το προηγούμενο σαββατοκύριακο έπειτα από επιθέσεις εναντίον εμπορικών σκαφών. Οι επόμενες 60 ημέρες διαπραγματεύσεων αναμένεται να δείξουν αν οι επαφές ΗΠΑ-Ιράν στο Κατάρ μπορούν να μετουσιωθούν σε μια πιο σταθερή και μακροπρόθεσμη συμφωνία για τη Μέση Ανατολή.
