Σε ασυνήθιστα υψηλούς τόνους επέκριναν η Ρωσία και οι ΗΠΑ την πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, Αναλένα Μπέρμποκ, κατηγορώντας την για υπέρβαση αρμοδιοτήτων στη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα ΟΗΕ. Η αντιπαράθεση ξέσπασε στη Νέα Υόρκη, με τη Μόσχα και την Ουάσιγκτον να κατηγορούν την πρώην υπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας ότι επιχειρεί να οικειοποιηθεί αρμοδιότητες που ανήκουν αποκλειστικά στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Η διένεξη έρχεται τη στιγμή που οκτώ υποψήφιοι διεκδικούν τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος ολοκληρώνει τη δεύτερη θητεία του στο τέλος του έτους.
Διαβάστε επίσης: Η Ρωσία και οι ΗΠΑ κατά της Αναλένα Μπέρμποκ στον ΟΗΕ
Η αντιπαράθεση για τη διαδοχή Γκουτέρες
Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη, Βασίλι Νεμπένζια, δήλωσε την Πέμπτη ότι η Μόσχα είναι «ανήσυχη» για τον ρόλο που επιχειρεί να επιβάλει η κ. Μπέρμποκ στη διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα ΟΗΕ. Η τοποθέτησή του ήρθε μία ημέρα μετά από ανάλογες επικρίσεις της πρεσβεύτριας των ΗΠΑ, Τζένιφερ Λοσέτα, η οποία κατηγόρησε την πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης για «υπέρβαση» αρμοδιοτήτων και έκανε λόγο για «υποκρισία» εκ μέρους της. Οι δύο δυνάμεις, παρά τις γνωστές διαφορές τους σε άλλα διεθνή ζητήματα, βρέθηκαν σύμφωνες στην κριτική τους προς τη Γερμανίδα διπλωμάτισσα.
Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η διαδικασία επιλογής του διαδόχου ή της διαδόχου του Αντόνιο Γκουτέρες. Σύμφωνα με την καθιερωμένη πρακτική, το Συμβούλιο Ασφαλείας θα κληθεί να επιλέξει ανάμεσα στους οκτώ υποψηφίους μέσα από ψηφοφορία κεκλεισμένων των θυρών, με τον νικητή ή τη νικήτρια να διορίζεται στη συνέχεια από τη Γενική Συνέλευση. Η κ. Μπέρμποκ έχει υποστηρίξει επανειλημμένα ότι επιδιώκει διαδικασία «διαφανή, χωρίς αποκλεισμούς, δομημένη, έγκαιρη και αξιόπιστη», οργανώνοντας δημόσιες συζητήσεις με τους υποψηφίους και αποστέλλοντας επιστολές στο Συμβούλιο Ασφαλείας για την πορεία της επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα ΟΗΕ.
Οι αντιδράσεις στην άτυπη δημοσκόπηση
Η ένταση αυξήθηκε μετά από εκδήλωση στις 23 Ιουλίου, όπου η κ. Μπέρμποκ οργάνωσε άτυπη έρευνα κοινού για τους υποψηφίους στη θέση του Γενικού Γραμματέα. Η πρωτοβουλία αυτή προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κ. Λοσέτα χαρακτήρισε τη δημοσκόπηση «αθέμιτη, αδιαφανή και άνευ προηγουμένου», τονίζοντας ότι όσοι συμμετείχαν δεν διαδραματίζουν κανέναν ρόλο στην τελική επιλογή του Γενικού Γραμματέα. Η πρεσβεύτρια των ΗΠΑ αναφέρθηκε επίσης σε «ανεύθυνες» ενέργειες εκ μέρους της προέδρου της Γενικής Συνέλευσης.
Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε όταν η κ. Μπέρμποκ ζήτησε από το Συμβούλιο Ασφαλείας να μην λάβει υπόψη υποψηφιότητες που δεν είχαν συμμετάσχει στον διάλογο με τη Γενική Συνέλευση. Η κ. Λοσέτα απάντησε ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας διατηρεί το δικαίωμα να εξετάσει όποια υποψηφιότητα κρίνει, χωρίς περιορισμούς εκ μέρους της προέδρου της ΓΣ. Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά, η Αναλένα Μπέρμποκ φαίνεται να αντιμετωπίζει τον εαυτό της ως «διπλωμάτισσα σούπερ σταρ», θέτοντας εμμέσως υπό αμφισβήτηση τις καθιερωμένες μεθόδους του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Οι ενέργειες της προέδρου αποκαλύπτουν υποκρισία και δεν περιποιούν τιμή στο έργο της Γενικής Συνέλευσης ευρύτερα», πρόσθεσε η αμερικανίδα πρεσβεύτρια.
Τι ακολουθεί στη διαδικασία επιλογής
Η διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα ΟΗΕ παραμένει σε εξέλιξη, με τους οκτώ υποψηφίους να διεκδικούν επίσημα τη θέση που θα αδειάσει ο Αντόνιο Γκουτέρες στο τέλος του έτους. Τον τελικό λόγο θα έχει το Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο θα προχωρήσει σε ψηφοφορία κεκλεισμένων των θυρών προτού η επιλογή επικυρωθεί από τη Γενική Συνέλευση. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στη Μόσχα, την Ουάσιγκτον και την πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης αναμένεται να συνεχιστεί καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση της διαδικασίας για τον διάδοχο του Αντόνιο Γκουτέρες.
