Το τεκμαρτό εισόδημα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, καθώς χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι καλούνται να αποφασίσουν αν θα αμφισβητήσουν το ελάχιστο εισόδημα που τους προσδιόρισε η εφορία. Η προθεσμία για την υποβολή του σχετικού ερωτηματολογίου μετρά αντίστροφα, με δύο διαφορετικές ημερομηνίες-κλειδιά να ισχύουν ανάλογα με την κατηγορία του φορολογούμενου. Όσοι επιλέξουν αυτόν τον δρόμο πρέπει να γνωρίζουν πως η αμφισβήτηση του τεκμαρτού εισοδήματος συνοδεύεται από πλήρη έλεγχο της ΑΑΔΕ στην οικονομική τους ζωή. Η διαδικασία, αν και δίνει τη δυνατότητα μείωσης του φόρου, κρύβει και σοβαρές υποχρεώσεις για τον φορολογούμενο.
Διαβάστε επίσης: Λήγει σήμερα η προθεσμία για το «Τουρισμός για Όλους»
Οι προθεσμίες και η διαδικασία αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος
Σύμφωνα με το φετινό χρονοδιάγραμμα, η μεγάλη πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων έχει περιθώριο έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2026 για να συμπληρώσει το ειδικό ερωτηματολόγιο αμφισβήτησης. Για τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες με απλογραφικά βιβλία, η αντίστοιχη προθεσμία επεκτείνεται έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2026. Οι δύο αυτές ημερομηνίες δεν είναι τυχαίες, αλλά προκύπτουν από τον συνδυασμό του χρονοδιαγράμματος υποβολής των φορολογικών δηλώσεων με τον κανόνα των 60 ημερών που θέτει η απόφαση Α.1062/2026.
Βάσει της συγκεκριμένης απόφασης, όποιος επιθυμεί να αμφισβητήσει το ελάχιστο εισόδημα μέσω φορολογικού ελέγχου οφείλει να συμπληρώσει το ερωτηματολόγιο το αργότερο εντός 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Απαραίτητη προϋπόθεση για να ενεργοποιηθεί η διαδικασία είναι να έχουν επιλεγεί οι κωδικοί 443 και 444 του εντύπου Ε1 κατά την εμπρόθεσμη υποβολή της φορολογικής δήλωσης. Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω της ειδικής εφαρμογής στο myBusinessSupport της ΑΑΔΕ.
Σημαντικό στοιχείο που πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι είναι πως η υποβολή του αιτήματος αμφισβήτησης δεν αναστέλλει αυτόματα την επιβολή του φόρου. Η πράξη διοικητικού προσδιορισμού εκδίδεται αρχικά με βάση το τεκμαρτό εισόδημα και μόνο στη συνέχεια ξεκινά η διαδικασία του ελέγχου. Αυτό σημαίνει πως ο φορολογούμενος καλείται πρώτα να πληρώσει τον φόρο που προκύπτει από το τεκμήριο και έπειτα να αποδείξει, μέσω του ελέγχου, ότι το πραγματικό του εισόδημα ήταν χαμηλότερο.
Τι σημαίνει ο πλήρης έλεγχος για τους επαγγελματίες
Η επιλογή αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος δεν λειτουργεί ως απλή ένσταση απέναντι στο εκκαθαριστικό σημείωμα. Με την ενεργοποίηση της διαδικασίας, ο επαγγελματίας ζητά ουσιαστικά από την ΑΑΔΕ να διενεργήσει πλήρη έλεγχο της πραγματικής οικονομικής του κατάστασης, προκειμένου να αποδειχθεί ότι το εισόδημά του ήταν μικρότερο από εκείνο που προέκυψε βάσει του τεκμαρτού συστήματος. Πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί προσοχή, καθώς ο φορολογούμενος ουσιαστικά ανοίγει την πόρτα σε έναν εκτεταμένο έλεγχο της ΑΑΔΕ.
Ο έλεγχος δεν περιορίζεται στα βιβλία, στα τιμολόγια και στα παραστατικά της επαγγελματικής δραστηριότητας. Αντίθετα, επεκτείνεται στην ευρύτερη οικονομική καθημερινότητα του φορολογουμένου και, όπου προβλέπεται, στην οικογένειά του. Στο μικροσκόπιο της εφορίας μπαίνουν οι τραπεζικοί λογαριασμοί, οι τραπεζικές θυρίδες, τα μετρητά, τα κρυπτονομίσματα, καθώς και οι δαπάνες διαβίωσης, όπως ταξίδια και δίδακτρα. Στόχος είναι να απαντηθεί ένα βασικό ερώτημα: αν τα πραγματικά εισοδήματα του φορολογουμένου ήταν όντως τόσο χαμηλά όσο δηλώθηκαν, τότε από πού καλύφθηκαν οι καθημερινές του ανάγκες και οι δαπάνες διαβίωσης.
Η λογική πίσω από αυτόν τον εκτεταμένο έλεγχο είναι η διασταύρωση των δηλωθέντων εισοδημάτων με τον πραγματικό τρόπο ζωής του φορολογουμένου. Αν προκύψουν ασυμφωνίες, δηλαδή αν τα έξοδα και οι δαπάνες φαίνονται δυσανάλογα υψηλά σε σχέση με τα δηλωθέντα εισοδήματα, ο έλεγχος μπορεί να έχει αρνητικό αποτέλεσμα για τον φορολογούμενο. Για τον λόγο αυτό, η απόφαση αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος πρέπει να λαμβάνεται με προσοχή και μόνο όταν ο επαγγελματίας είναι πραγματικά σε θέση να τεκμηριώσει τα χαμηλότερα εισοδήματά του.
