Η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες επέκριναν σε ασυνήθιστα υψηλούς τόνους την πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Αναλένα Μπέρμποκ, για υπέρβαση αρμοδιοτήτων στη διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Οι δύο χώρες κατηγόρησαν την πρώην υπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας ότι επιχειρεί να ιδιοποιηθεί ευθύνες που ανήκουν αποκλειστικά στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Οι επικρίσεις εκφράστηκαν μέσα σε δύο ημέρες, πρώτα από την Ουάσιγκτον και στη συνέχεια από τη Μόσχα, αναδεικνύοντας μια σπάνια σύγκλιση απόψεων ανάμεσα στις δύο δυνάμεις. Η διαμάχη γύρω από την Αναλένα Μπέρμποκ ξεσπά καθώς η διαδικασία διαδοχής του Αντόνιο Γκουτέρες βρίσκεται σε κρίσιμη φάση.
Διαβάστε επίσης: Οι ΗΠΑ επιβάλλουν νέες κυρώσεις κατά της Χεζμπολάχ
Τι κατήγγειλαν Μόσχα και Ουάσιγκτον για την Αναλένα Μπέρμποκ
Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη, Βασίλι Νεμπένζια, δήλωσε χθες Πέμπτη ότι η Μόσχα είναι «ανήσυχη» για τον ρόλο που προσπαθεί να επιβάλει και να διαδραματίσει η ίδια η πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης. Οι δηλώσεις του Ρώσου πρεσβευτή απήχησαν αντίστοιχες επικρίσεις που είχε διατυπώσει μία ημέρα νωρίτερα η πρεσβεύτρια των ΗΠΑ, Τζένιφερ Λοσέτα, η οποία πρόσαψε στην Αναλένα Μπέρμποκ «υπέρβαση» αρμοδιοτήτων, προσθέτοντας πως η συμπεριφορά της εκθέτει «υποκρισία». Στο επίκεντρο των αντεγκλήσεων βρίσκεται ο ρόλος της Γερμανίδας πολιτικού στη διαδικασία επιλογής αυτής ή αυτού που θα διαδεχθεί τον Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος ολοκληρώνει τη δεύτερη θητεία του στο αξίωμα στο τέλος του έτους. Συνολικά οκτώ υποψήφιοι και υποψήφιες διεκδικούν σήμερα τη θέση του Γενικού Γραμματέα.
Ρόλο-κλειδί στη διαδικασία διαδραματίζει το Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο θα κληθεί να επιλέξει ανάμεσα στις υποψηφιότητες μέσα από ψηφοφορία κεκλεισμένων των θυρών. Ο υποψήφιος ή η υποψήφια που θα ξεχωρίσει θα διοριστεί στη συνέχεια από τη Γενική Συνέλευση, σύμφωνα με την καθιερωμένη διαδικασία του ΟΗΕ. Η Αναλένα Μπέρμποκ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι επιδιώκει μια διαδικασία επιλογής «διαφανή, χωρίς αποκλεισμούς, δομημένη, έγκαιρη και αξιόπιστη». Ακολουθώντας αυτή την προσέγγιση, οργάνωσε δημόσιες συζητήσεις με τους υποψηφίους και απηύθυνε επιστολές προς το Συμβούλιο Ασφαλείας σχετικά με την πορεία της διαδικασίας.
Αυτό που πυροδότησε τις πιο έντονες αντιδράσεις ήταν μια πρωτοβουλία της 23ης Ιουλίου, όταν η πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης οργάνωσε δημόσια έρευνα κοινού για τους υποψηφίους στο αξίωμα. Η άτυπη αυτή δημοσκόπηση χαρακτηρίστηκε από την πρεσβεύτρια των ΗΠΑ ως «αθέμιτη, αδιαφανή και άνευ προηγουμένου», με την Τζένιφερ Λοσέτα να τονίζει ότι οι συμμετέχοντες δεν έχουν κανέναν ρόλο στην επιλογή του Γενικού Γραμματέα. Η Αμερικανίδα διπλωμάτης αναφέρθηκε επίσης σε «ανεύθυνες» ενέργειες εκ μέρους της προέδρου της Γενικής Συνέλευσης.
Η αντιπαράθεση για τις αρμοδιότητες και το επόμενο βήμα στον ΟΗΕ
Η Αναλένα Μπέρμποκ ζήτησε επιπλέον από το Συμβούλιο Ασφαλείας να μην λάβει υπόψη υποψήφιους που δεν συμμετείχαν στον διάλογο με τη Γενική Συνέλευση, αίτημα που η Τζένιφερ Λοσέτα απέρριψε ευθέως. Η πρεσβεύτρια των ΗΠΑ αντέταξε πως το Συμβούλιο Ασφαλείας διατηρεί την ελευθερία να εξετάσει όποια υποψηφιότητα κρίνει το ίδιο κατάλληλη, χωρίς παρεμβάσεις από την πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης. Σύμφωνα με την ίδια, η Αναλένα Μπέρμποκ φαίνεται να αντιμετωπίζει τον εαυτό της ως «διπλωμάτισσα σούπερ σταρ», θέτοντας εμμέσως υπό αμφισβήτηση τις καθιερωμένες μεθόδους του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Οι ενέργειες της προέδρου αποκαλύπτουν υποκρισία και δεν περιποιούν τιμή στο έργο της Γενικής Συνέλευσης ευρύτερα», ανέφερε χαρακτηριστικά η Τζένιφερ Λοσέτα.
Η σύμπτωση απόψεων ανάμεσα στη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, δύο μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας που σπάνια συμφωνούν δημόσια, δείχνει πόσο ευαίσθητο είναι το ζήτημα των αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα δύο βασικά όργανα του ΟΗΕ. Τόσο ο Βασίλι Νεμπένζια όσο και η Τζένιφερ Λοσέτα επιμένουν πως η τελική απόφαση για τον διάδοχο του Αντόνιο Γκουτέρες πρέπει να παραμείνει αποκλειστική αρμοδιότητα του Συμβουλίου Ασφαλείας, χωρίς παρεμβάσεις από τη Γενική Συνέλευση ή την πρόεδρό της. Η Αναλένα Μπέρμποκ δεν έχει απαντήσει δημόσια στις τελευταίες αιχμές, ωστόσο έχει υποστηρίξει σταθερά ότι στόχος της είναι μια πιο ανοιχτή και συμμετοχική διαδικασία επιλογής.
Τι ακολουθεί στη διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα
Το Συμβούλιο Ασφαλείας αναμένεται να προχωρήσει στην τελική ψηφοφορία κεκλεισμένων των θυρών ανάμεσα στους οκτώ υποψηφίους και υποψήφιες, πριν η επιλογή του παραπεμφθεί προς επικύρωση στη Γενική Συνέλευση. Η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του έτους, όταν λήγει και η δεύτερη θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες στο αξίωμα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
