Επτά χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Βρετανία, η Ολλανδία, ο Καναδάς και η Νορβηγία, κάλεσαν την Πέμπτη το Ισραήλ να σταματήσει την επέκταση των εποικισμών στη Δυτική Όχθη. Οι επτά κυβερνήσεις ζήτησαν την άμεση απόσυρση της πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών που αφορά την ανέγερση περισσότερων από 1.200 κατοικιών στο πλαίσιο του σχεδίου Ε1. Η κοινή ανακοίνωση έρχεται μετά την απόφαση του ισραηλινού υπουργείου Στέγασης να προχωρήσει στη διαδικασία, ενώ η Δυτική Όχθη βρίσκεται σε κατάσταση έντονης αστάθειας.
Το σχέδιο Ε1 και ο διαγωνισμός για 1.200+ κατοικίες
Το ισραηλινό υπουργείο Στέγασης ανακοίνωσε την Τρίτη την έναρξη της διαδικασίας υποβολής προσφορών για την ανέγερση 1.234 κατοικιών, σύμφωνα με την ισραηλινή οργάνωση Ειρήνη Τώρα και δημοσιεύματα του ισραηλινού Τύπου. Το σύνολο αφορά τμήμα των 3.401 κατοικιών που είχε εγκρίνει η κυβέρνηση του Ισραήλ τον Αύγουστο του 2025 στο πλαίσιο του προγράμματος Ε1. Η περιοχή εκτείνεται σε 12 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ανάμεσα στον οικισμό Μααλέ Αντουμίμ και στην ανατολική Ιερουσαλήμ, σε παλαιστινιακό έδαφος που τελεί υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967.
Οι ενδιαφερόμενοι έχουν προθεσμία υποβολής προσφορών έως τις 19 Οκτωβρίου, δηλαδή οκτώ ημέρες πριν από τις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές. Κατά του σχεδίου έχουν ήδη προσφύγει στα ισραηλινά δικαστήρια Παλαιστίνιοι Βεδουίνοι που ζουν στην περιοχή, καθώς και ισραηλινές οργανώσεις υπέρ της ειρήνης. Ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών, ο Μπεζαλέλ Σμότριτς, ένας από τους ισχυρότερους υποστηρικτές του εποικιστικού κινήματος στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχε δηλώσει κατά την αρχική έγκριση ότι με το σχέδιο η ιδέα της δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους «διαγράφεται».
Οι αντιδράσεις των επτά χωρών
Στην κοινή ανακοίνωσή τους, οι κυβερνήσεις της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Βρετανίας, της Ολλανδίας, του Καναδά και της Νορβηγίας τόνισαν ότι «τη στιγμή που η Δυτική Όχθη γνωρίζει σοβαρή αστάθεια, με άνευ προηγουμένου επίπεδα βίας των εποίκων εναντίον πολιτών και σοβαρούς περιορισμούς στην παλαιστινιακή οικονομία, αυτή η απόφαση είναι ακόμη πιο ανησυχητική». Οι επτά χώρες υποστήριξαν ότι ο οικισμός Ε1 θα υπονομεύσει τις προοπτικές της λύσης δύο κρατών, καθώς θα λειτουργήσει ως σφήνα κατά μήκος της Δυτικής Όχθης και θα πλήξει την εδαφική συνέχεια των παλαιστινιακών εδαφών.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, ο Μαξίμ Πρεβό, ήταν από τους πιο έντονους στις δηλώσεις του. «Ο Ε1 θα έκοβε τη Δυτική Όχθη στα δύο, θα διαχώριζε τις παλαιστινιακές κοινότητες στον βορρά από αυτές στον νότο και θα απομόνωνε περαιτέρω την ανατολική Ιερουσαλήμ από το παλαιστινιακό έδαφος», δήλωσε, προσθέτοντας ότι αυτό «θα υπονόμευε σοβαρά τη βιωσιμότητα της λύσης δύο κρατών». Ο ίδιος χαρακτήρισε τους ισραηλινούς οικισμούς σε κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη παράνομους δυνάμει του διεθνούς δικαίου και κάλεσε την κυβέρνηση του Ισραήλ να αποσύρει τις προσκλήσεις για την υποβολή προσφορών, να αναστείλει το σχέδιο Ε1 και να βάλει τέλος στην επέκταση των οικισμών.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προειδοποίησαν επίσης τις επιχειρήσεις που ενδέχεται να εμπλακούν στην κατασκευή. Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση, «οι επιχειρήσεις δεν πρέπει να εξετάσουν την υποβολή προσφορών για να αναλάβουν κατασκευαστικά έργα» και πρέπει να είναι ενήμερες για τις νομικές συνέπειες και τις συνέπειες στη φήμη τους, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου να εμπλακούν σε σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Οι επτά χώρες εκτίμησαν ότι οι αποφάσεις για την επέκταση του εποικισμού θα συνεχίσουν να υπονομεύουν τη θέση του Ισραήλ στη διεθνή σκηνή, χαρακτηρίζοντας την έναρξη της διαδικασίας υποβολής προσφορών για το σχέδιο Ε1 «απαράδεκτη».
Τι ακολουθεί
Η προθεσμία για την κατάθεση προσφορών εκπνέει στις 19 Οκτωβρίου, μόλις οκτώ ημέρες πριν από τις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές. Η χρονική αυτή ακολουθία θα μπορούσε να δυσκολέψει σημαντικά οποιαδήποτε μελλοντική κυβέρνηση που θα επιχειρούσε να ανατρέψει τους διαγωνισμούς, εφόσον αυτοί έχουν ήδη προχωρήσει. Παράλληλα, οι νομικές προσφυγές των Παλαιστινίων Βεδουίνων και των ισραηλινών ειρηνιστικών οργανώσεων στα ισραηλινά δικαστήρια παραμένουν σε εξέλιξη, με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να έχει ήδη χαρακτηρίσει το σχέδιο Ε1 «υπαρξιακή απειλή» για τη λύση των δύο κρατών.
