Ένας νέος ισχυρός σεισμός έπληξε σήμερα, 20 Αυγούστου, το Περού, αποτελώντας τον τέταρτο ισχυρό σεισμό που καταγράφεται στη Νότια Αμερική μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες. Το περουβιανό Ινστιτούτο Γεωφυσικής έδωσε αρχικά μέγεθος 7,2 Ρίχτερ, ενώ το αμερικανικό USGS τον υπολόγισε στους 6,7 βαθμούς. Η δόνηση έγινε αισθητή ακόμη και στην πρωτεύουσα Λίμα, που βρίσκεται 800 χιλιόμετρα μακριά από το επίκεντρο. Το φαινόμενο επαναφέρει στο προσκήνιο την τεράστια γεωλογική διεργασία που εξελίσσεται κάτω από τη δυτική πλευρά της ηπείρου.
Τέσσερις ισχυροί σεισμοί σε δύο μήνες
Η σεισμική ακολουθία ξεκίνησε στις 24 Ιουνίου, όταν δύο σεισμοί μεγέθους 7,2 και 7,5 Ρίχτερ έπληξαν τη Βενεζουέλα. Στις 10 Αυγούστου ακολούθησε σεισμός 7,4 βαθμών στην Κολομβία, και σήμερα η σειρά ήρθε για το Περού. Σύμφωνα με το USGS, ο σημερινός σεισμός σημειώθηκε σε βάθος περίπου 66 χιλιομέτρων και έγινε αισθητός σε αρκετές περιοχές της χώρας, μεταξύ άλλων στην Ίκα και την Αρεκίπα. Μέχρι τις πρώτες αναφορές δεν είχαν καταγραφεί νεκροί ή σημαντικές υλικές ζημιές, ενώ οι αρχές δεν εξέδωσαν προειδοποίηση για τσουνάμι.
Πίσω από τη σεισμική δραστηριότητα βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ενεργά τεκτονικά όρια του πλανήτη. Στα ανοικτά των δυτικών ακτών της Νότιας Αμερικής εκτείνεται η πλάκα Νάζκα, μια τεράστια ωκεάνια πλάκα του Ειρηνικού, ενώ ανατολικά της βρίσκεται η Νοτιοαμερικανική πλάκα, πάνω στην οποία στηρίζεται σχεδόν ολόκληρη η ήπειρος. Οι δύο πλάκες κινούνται διαρκώς, με τη Νάζκα να κατευθύνεται προς τα ανατολικά με ταχύτητα 7 έως 8 εκατοστά τον χρόνο και να βυθίζεται σταδιακά κάτω από τη Νοτιοαμερικανική πλάκα, σε μια διαδικασία γνωστή ως καταβύθιση. Το όριο των δύο πλακών εκτείνεται σε μήκος περίπου 7.000 χιλιομέτρων, από τη Χιλή έως την περιοχή της Κεντρικής Αμερικής.
Το γεωλογικό ελατήριο των Άνδεων
Η διαδικασία αυτή λειτουργεί όπως ένα γιγαντιαίο γεωλογικό ελατήριο. Οι δύο πλάκες συνεχίζουν να κινούνται, όμως σε μεγάλα τμήματα του κοινού τους ορίου δεν ολισθαίνουν ομαλά. Τα πετρώματα παραμορφώνονται σταδιακά και τεράστιες ποσότητες ενέργειας συσσωρεύονται στο υπέδαφος, έως ότου η τάση ξεπεράσει την αντοχή τους. Τότε το ρήγμα μετακινείται απότομα και η αποθηκευμένη ενέργεια απελευθερώνεται με τη μορφή σεισμού. Η ίδια τεκτονική διεργασία έχει διαμορφώσει και τις Άνδεις, καθώς η βύθιση της πλάκας Νάζκα κάτω από τη Νότια Αμερική προκαλεί την ανύψωση της τεράστιας οροσειράς και τροφοδοτεί την εκτεταμένη ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής.
Για τον λόγο αυτό, η δυτική Νότια Αμερική παραμένει μία από τις πιο σεισμογενείς περιοχές της Γης. Εκεί έχει καταγραφεί και ο ισχυρότερος σεισμός στην ιστορία των οργάνων μέτρησης, ο σεισμός του Βαλδίβια στη Χιλή το 1960, μεγέθους 9,5 Ρίχτερ. Το 2010 η ίδια χώρα χτυπήθηκε από σεισμό 8,8 βαθμών, ενώ το 1906 ένας σεισμός 8,8 Ρίχτερ είχε σημειωθεί στα ανοικτά του Εκουαδόρ και της Κολομβίας. Η πρόσφατη ακολουθία σεισμών σε Βενεζουέλα, Κολομβία και Περού αποκτά έτσι ιδιαίτερο ενδιαφέρον, χωρίς ωστόσο να αλλάζει τη βασική εικόνα της περιοχής.
Διαφορετικά ρήγματα, κοινό γεωδυναμικό πλαίσιο
Οι σεισμολόγοι επισημαίνουν ότι η σεισμικότητα στη Βενεζουέλα, την Κολομβία και το Περού συνδέεται με διαφορετικά ρήγματα και τεκτονικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, όλα εντάσσονται στη γενικότερη γεωδυναμική της περιοχής των Άνδεων και στην αλληλεπίδραση της πλάκας Νάζκα με τη Νοτιοαμερικανική πλάκα. Η επανάληψη τεσσάρων ισχυρών δονήσεων μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο ενεργό παραμένει το συγκεκριμένο τεκτονικό όριο, το οποίο διαμορφώνει το ανάγλυφο ολόκληρης της ηπείρου εδώ και εκατομμύρια χρόνια.
